Hac ve Umre ibadetlerinin en anlamlı bölümlerinden biri olan Sa’y, Safa ve Merve tepeleri arasında yapılan yürüyüştür. Hz. Hacer’in oğlu İsmail için su ararken gösterdiği fedakârlığı ve teslimiyeti sembolize eder. Bu yönüyle Sa’y, sabrın ve tevekkülün fiziksel bir ifadesidir. İşte adım adım Sa’y ibadeti:

 Sa’y Nedir?

Sa’y, Safa Tepesi’nden başlayarak Merve Tepesi’ne doğru 7 defa gidip gelmektir. İlk adım Safa’dan başlar, 1 gidiş + 1 dönüş = 2 şavttır. Sa’y, toplam 7 şavt (4 gidiş, 3 dönüş) ile tamamlanır.

 Sa’y Yapmadan Önce Neler Olur?

• Sa’y, tavafın ardından yapılır.
• Tavaf bittikten sonra Makâm-ı İbrahim arkasında 2 rekât tavaf namazı kılınır ve zemzem içilir.
• Ardından, Safa Tepesi’ne yönelinir ve burada Sa’y için niyet edilir.

 Sa’y Nasıl Yapılır?

1. Safa Tepesi’ne çıkılır ve Kâbe’ye dönülerek eller kaldırılır, dua edilir.
2. Ardından “Bismillah, Allahuekber” diyerek Sa’y başlatılır.
3. Safa’dan Merve’ye yürünür — bu birinci şavttır.
4. Yeşil ışıklı alanlar arasında erkekler kısa adımlarla koşar gibi yürür (bu sünnettir). Kadınlar normal yürür.
5. Merve Tepesi’ne varıldığında dua edilir. Sonra tekrar Safa’ya dönülür.
6. Bu şekilde toplamda 7 şavt tamamlanır. Son durak Merve olur.

 Sa’y Esnasında Ne Okunur?

• Herhangi bir özel dua zorunlu değildir.
• Kişi Kur’an okuyabilir, salavat getirebilir ya da kendi içinden geldiği gibi dua edebilir.
• Hz. Hacer’in duası ve sabrı hatırlanarak içten bir teslimiyet duygusu önemlidir.

 Sa’y’dan Sonra Ne Yapılır?

• Umre yapan kişi, Sa’y bittikten sonra tıraş olarak veya saçını kısaltarak ihramdan çıkar.
  • Erkekler tüm saçını tıraş edebilir veya kısaltabilir.
  • Kadınlar saçlarının uçlarından parmak ucu kadar keser.
• Hac yapılıyorsa Sa’y sonrası ihramdan çıkılmaz, kurban günü beklenir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Şavt sayısını karıştırmamak için sayı takibi yapılmalı.
• Kimseyi itmeden, kalabalıkta sabırla yürümek önemli.
• Yeşil ışıklı alanda erkeklerin sünnet olan kısa koşusu unutmamalı.
• İbadetin özünde sabır, teslimiyet ve tevekkül olduğu unutulmamalı.

 Sonuç

Sa’y ibadeti, yalnızca bir yürüyüş değil; Hz. Hacer’in sabır ve çabasının izinden gitmektir. Allah’a güvenin ve gayretin simgesi olan bu ibadet, kulluğun en içten duygularla yaşandığı anlardandır. Her adımda sabrı, sevgiyi ve umudu yeniden hatırlatır.

Tavaf, Hac ve Umre ibadetlerinin en önemli ve sembolik rükünlerinden biridir. Kâbe’nin etrafında belirli kurallara uygun şekilde yapılan bu ibadet, hem bedensel hem de ruhsal bir teslimiyetin ifadesidir. Bu yazımızda tavafın nasıl yapıldığını adım adım açıklıyoruz.

Tavaf Nedir?

Tavaf, Kâbe’nin etrafında Hacerü’l-Esved’den başlayarak saat yönünün tersine doğru yedi defa dönmektir. Her dönüşe “şavt” denir. Tavaf, Allah’a yaklaşmanın, teslimiyetin ve birliğin simgesidir.

Tavafa Başlamadan Önce Neler Yapılır?

1. Abdest alınır. Tavaf için abdestli olmak sünnettir; ancak farz tavaflarda çoğu âlime göre gereklidir.
2. Niyet edilir. İçinden veya dil ile “Umre tavafını yapmaya niyet ettim” gibi bir niyet getirilir.
3. İztıba uygulanır (erkekler için): Sağ omuz açık bırakılarak ihram üst giysisinin bir ucu sol omuzdan geçirilir.
4. Tavaf, Hacerü’l-Esved hizasından başlatılır. Başlangıç noktası zemindeki yeşil ışıklarla belirtilmiştir.

Tavaf Nasıl Yapılır?

1. Hacerü’l-Esved’e yüz dönülür ve “Bismillahi Allahu Ekber” denilerek tavafa başlanır.
2. Saat yönünün tersine yedi defa dönülür. Her dönüş ayrı bir “şavt” sayılır.
3. İlk üç şavtta erkekler remel yapar: Yani kısa adımlarla hafif koşar gibi yürümek sünnettir.
4. Dua ve zikir yapılır: Her dönüşte belirli bir dua yoktur; isteyen Kur’an okuyabilir, salavat getirebilir veya kalpten dua edebilir.
5. Her şavt Hacerü’l-Esved hizasında tamamlanır ve bir sonraki şavta geçilir.
6. 7. dönüşten sonra tavaf tamamlanır.

Tavaftan Sonra Ne Yapılır?

• Makâm-ı İbrahim arkasında iki rekât tavaf namazı kılınır.
• Bu namazda Fatiha’dan sonra 1. rekâtta Kâfirûn, 2. rekâtta İhlâs suresi okunması sünnettir.
• Ardından zemzem suyu içilir ve Sa’y ibadetine geçilir (Umre’de).

 Tavafta Nelere Dikkat Edilmeli?

• Kalabalıkta sabırlı olunmalı, kimseyi incitmemeye özen gösterilmelidir.
• Tavaf esnasında Kâbe’ye sırt dönülmemeli (gereksiz fotoğraf çekimi vb.).
• Erkekler mümkünse iztıba ve remel sünnetlerini yerine getirmelidir.
• Dua ederken içten olunmalı, başkalarını rahatsız edecek ses tonlarından kaçınılmalıdır.

Sonuç

Tavaf, sadece fiziki bir yürüyüş değil, ruhsal bir teslimiyetin ve kulluğun ifadesidir. Kalbin niyeti, dilin duası ve bedenin hareketi bir bütün olur. Kâbe’nin etrafında atılan her adım, Allah’a bir adım daha yaklaşmaktır.

İhrama Girerken İzlenecek Adımlar:

1. Temizlik ve Hazırlık

İhrama girmeden önce gusül abdesti almak (veya normal abdest) tavsiye edilir. Tırnaklar kesilir, vücut temizlenir. Bu, manevi arınma sürecinin başlangıcıdır.

2. İhram Giysisi Giyilir

Erkekler iki parça beyaz dikişsiz örtü giyer: biri bele, biri omuza. Kadınlar ise günlük kıyafetlerinin içinde vücut hatlarını belli etmeyen sade ve örtülü bir kıyafet tercih eder. Kadınlar için özel ihram giysisi zorunlu değildir.

3. Niyet Edilir

İhrama girerken niyet edilir. Örneğin Umre için:
“Allah’ım! Umre yapmak istiyorum. Onu bana kolaylaştır ve kabul buyur.”
Niyet kalpten yapılır, dil ile söylemek de sünnettir.

4. Telbiye Getirilir

Niyetten sonra “Telbiye” duası yüksek sesle söylenir:
“Lebbeyk Allahümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerike leke lebbeyk. İnnel hamde ven-ni’mete leke vel mülk, lâ şerike lek.”

Bu söz, kulun tüm benliğiyle Allah’a yönelişini ifade eder. Telbiye, ihram süresince sık sık tekrar edilir.

 İhram Yasaklarına Dikkat!

İhrama girdikten sonra bazı davranışlar yasaktır:

• Tıraş olmak, saç veya tırnak kesmek
• Parfüm kullanmak
• Cinsel ilişki veya şehvet içerikli davranışlar
• Avlanmak, bitki koparmak
• Kavga etmek

Sonuç olarak:
İhrama girmek sadece bir kıyafet değil, bir bilinç halidir. Bu aşama, Hac ve Umre yolculuğunun en manevi ve önemli adımlarındandır.